แมงกระพรุ่นกล่อง หรือ คูโบซัว

 

แมงกระพรุนกล่อง พิษร้ายอันตรายถึงชีวิต



แมงกะพรุนกล่อง (Box jellyfish) หรือต่อทะเล (Sea wasp) เป็นแมงกะพรุนพิษที่มีรายงานว่าทำให้เสียชีวิตได้บ่อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับแมงกะพรุนชนิดอื่น ๆ โดยในประเทศไทยสามารถพบแมงกระพรุนกล่องที่มีพิษร้ายแรงได้เกือบทุกจังหวัดชายทะเล ทั้งฝั่งอ่าวไทย และฝั่งอันดามัน

แมงกะพรุนกล่อง เป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง มีลักษณะโปร่งใส หรือมีสีฟ้าอ่อน น้ำตาลอ่อน ชมพู หรือไม่มีสี จึงทําให้สังเกตได้ยากเวลาอยู่ในน้ำ รูปร่างคล้าลูกบาศก์ คล้ายร่ม หรือระฆังควํ่า มีขนาดแตกต่างกันไป แต่ละมุมของตัวสี่เหลี่ยมจะมีขายื่นออกมาก่อนจะแตกเป็นหนวด อาจมีหนวดมากถึง 15 เส้น แต่ละเส้นยาวได้ถึง 3 เมตร หนวดสามารถยืดออกไปได้ไกลเพื่อปล่อยกะเปาะซึ่งมีเข็มพิษ (nematocyst) ออกมาจับกินปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็กเป็นอาหาร แมงกะพรุนยิ่งมีขนาดตัวใหญ่จะยิ่งมีพิษมาก เพราะมีจํานวนของกะเปาะที่ภายในมีสารพิษบรรจุอยู่จํานวนมากกว่า มีดวงตาเกาะกลุ่มกัน 4 กลุ่ม ว่ายน้ำได้เร็ว และสามารถเคลื่อนที่แบบพุ่งตัวขึ้นสู่บนผิวน้ำได้อย่างรวดเร็วถึง 5 ฟุตต่อวินาที

แมงกะพรุนกล่องก็ได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่

1. ลักษณะมีหนวดหลายเส้น –มีหนวดแบบแตกแขนงสามารถปรับได้ 60 ส่วนมีถุงกระเพาะอาหาร (gastric saccules) มักจะพบบริเวณทะเลน้ำลึกระดับเอวหรือระดับเข่า บริเวณที่เป็นช่องและพื้นทะเลเป็นทรายไม่มีหรือแนวหินที่บริเวณใกล้ป่าชายเลนและปากแม่น้ำในทุกฤดูกาลแต่มักจะพบในช่วงเดือนที่มีอากาศอบอุ่นในซอฟต์ – โตรอนโต้หลังฝนตกและลมแรง พิษจากแมงกะพรุนกล่องไฮดรอลิกจากแมงกะพรุนกล่องการปกครองกลุ่มนี้ส่วนมากบริเวณที่ได้รับพิษมีอาการปวดคอเครื่องยนต์ที่ทำให้เกิดอาการหายภายใน 4-12 ชั่วโมงและปรากฏเป็นรอยไหม้ในรายที่มักจะพบว่าความหลากหลายของผิวที่ได้รับพิษตาย และกรณีที่ได้รับพิษอาจส่งผลให้สามารถตรวจพบหรือหมดความรู้สึกเป็นเวลานานโคม่าและเสียชีวิตซึ่งในรายที่เสียชีวิตนั้นเกิดจากสาเหตุระบบหัวใจหรือระบบหายใจ

2. จุดที่มีหนวด แต่ละเส้นการแตกแขนงๆไม่มีถุงกระเพาะอาหารที่พบกับได้ทุกพื้นที่และทุกสภาวะอากาศที่สามารถพบได้ตามชายหาดแนวโสโครกตามเกาะหรือบริเวณทะเลเปิดความหมายไทยวิจัยญี่ปุ่น DL รังสีฮีติอินเดียและทางอากาศตอนเหนือของอังกฤษในสนามที่มีลมอ่อนๆ พัดลมที่มีความร้อนปานกลาง แมงกะพรุน… สาเหตุแรกอาจเป็นไปได้และอาจเกิดขึ้นได้ในบางครั้งที่ 5 - 40 นาทีที่อาจพบอาการปวดศีรษะปวดหลังปวดท้องอย่างมีประสิทธิภาพ เหงื่อออกเป็นส่วนๆ ไอเป็นตะคริว กล้ามเนื้อเกร็งเกร็งในบางครั้ง และ หัวใจเต้นเร็วแต่มักจะไม่ทำให้เสียชีวิตเพียงแต่ทำให้รู้สึกได้ไม่สบายซึ่งอาจเป็นสาเหตุให้จมน้ำได้

จะทำความผิดจากแมงกะพรุนพิษ

ในกรณีที่พิจารณาตัวแมงกะพรุนที่กล่าวมานั้นยากที่จะทราบถึงอาการของความเชื่อแมงกะพรุนที่เป็นเหตุของความเชื่อถือไม่ได้เป็นสาเหตุว่าทำไมจึงต้องหาข้อมูลประวัติข้อมูลพื้นที่สังเกตและลักษณะการแสดงเป็นหลัก

เมื่อถูกพิษแมงกะพรุนกล่อง

   ผู้ป่วยที่เข้าข่ายว่าเกิดจากแมงกะพรุนกล่องชนิดมีหนวดหลายเส้น

  • ความรู้สึกหลังสัมผัสหนวดทันที
  • แดงผื่นเป็นเส้นๆขดวนคล้ายสายแมงกะพรุน กรณีโดนมากอาจเป็นรอยไหม้
  • ความเจ็บปวดสัมผัสแมงกะพรุนผู้ป่วยมักจะปวดอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
  • หมดสติหายใจ

   ผู้ป่วยที่เข้าข่ายว่าเกิดจากแมงกะพรุนกล่องชนิดมีหนวดเส้นเดียว

  • ส่วนภายใน 5 – 40 นาทีหลังสัมผัสหนวด
  • ส่วนใหญ่ไม่มีรอยแผลบ่อยๆได้ ส่วนใหญ่จะเป็นลายนูนแดงหรือรอยไหม้แต่รอยสายจะจำนวนไม่มากเท่าแมงกะพรุนชนิดหลายสาย
  • ปวดคันที่แผล ร่วมกับอาการอื่นๆ (Irukandji syndrome) เช่น ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย ปวดข้อเป็นผลสืบเนื่อง หายใจไปเรื่อยๆ หน้าอกแน่น ใจสั่น เหงื่อแตกกระสับกระวานในรายอาจเกิดอาการหมดสติได้
  • วิธีการปฐมพยาบาลที่สัมผัสแมงกะพรุนกล่อง
    1. นำผู้ไปสู่การเพิ่มขึ้นของน้ำและต้องคำนึงว่าผู้ช่วยเหลือเพื่อความปลอดภัยจากแมงกะพรุน
    2. ตัดเสื้อผ้าออกในบริเวณที่สัมผัสพิษ
    3. เรียกให้คนช่วยเหลือและเรียกรถพยาบาล
    4. ผู้มีอำนาจหมดสติไม่ได้หายใจหรือไม่มีความพยายามทำอะไรช่วยฟื้นคืนชีพตามหลัก  CPR  ทันที
    5. แนะนำให้ผู้เข้ารับการบำบัดอยู่นิ่งๆ ระวังและสัมผัสกับผู้อื่นหรือขัดถูบริเวณสัมผัสสายหนวดแมงกะพรุน
    6. เหตุผลที่สัมผัสถูกแมงกะพรุนให้ราดด้วยประโยชน์ที่ใช้กันตามครัวเรือน (สำหรับส่วนประกอบ 4-6) 30 ส่วนน้ำส้มสายชูซึ่งจะเป็นผลดีต่อสุขภาพไม่ให้กะเปาะพิษยิงเข็มพิษจึงไม่ได้ลดความเจ็บปวดเนื่องจากผู้ได้รับพิษเพิ่มขึ้นตามปกติไม่มีน้ำส้มสายชูนั่นเอง น้ำส้มสายชูมักจะนำมาใช้แทน แต่จะไม่ดีเท่ากับประโยชน์
    7. ไม่ใช่น้ำเปล่าเปล่าอัดลมน้ำรสเปรี้ยวหรือน้ำปัสสาวะมักจะกระตุ้นพิษมากขึ้น
    8. ให้อุปกรณ์คีบเอาหนวดแมงกะพรุนและเมือกที่ติดตามตัวผู้เห็นผลออกมาจากราดด้วยน้ำส้มสายชูแล้วโดยไม่ใช้มือสัมผัสโดยตรง
    9. ใช้น้ำแข็งประคบที่อธิบายถึงวิธีการเบื้องต้น
    10. หากสัมผัสถูกตาให้ล้างตาด้วยน้ำเกลืออย่างต่อเนื่อง 15-30 นาที และหากมีอาการเจ็บตาสู้แสงไม่ได้หรือส่วนใหญ่ภาพไม่อย่างเห็นได้ชัดรีบไปพบแพทย์

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

ปลาฉลามวาฬ – ปลาที่ใหญ่ที่สุดในโลก Whale Shark – the largest fish in the world!

รูปภาพ
  ปลาฉลามวาฬ – ปลาที่ใหญ่ที่สุดในโลก Whale Shark – the largest fish in the world! ชื่อวิทยาศาสตร์ :  Rhincodon typus  Smith, 1828 ปลาฉลามวาฬ ได้ชื่อว่าเป็นปลาขนาดใหญ่ที่สุดในโลก โดยทั่วไปยาวประมาณ 10 เมตร แต่เคยมีบันทึกว่ามีความยาวได้ถึง 20 เมตร ส่วนน้ำหนักโดยทั่วไปหนักประมาณ 12 ตัน แต่สามารถหนักได้ถึง 34 ตัน แม้จะมีขนาดที่ใหญ่โตแต่พวกมันกลับกิน แพลงก์ตอน  กุ้ง และ ปลาตัวเล็กๆ โดยการกรองผ่านซี่กรองเหงือกทั้ง 5 คู่เท่านั้น ปลาฉลามวาฬนั้นเป็นปลากระดูกอ่อนเหมือนปลาฉลามทั่วไป หายใจผ่านเหงือก ลำตัวของปลาฉลามวาฬมักมีสีเทา ส่วนท้องมีสีขาว มีสันขนาดใหญ่ 3 สันอยู่แต่ละด้านของลำตัว ผิวหนังมีลายคล้ายตารางหมากรุก เป็นลายและจุดสีขาว หรือสีเหลืองอ่อน ลวดลายเหล่านี้มีความจำเพาะในฉลามวาฬแต่ละตัว ซึ่งเหมือนกับลายนิ้วมือของมนุษย์ที่ไม่ซ้ำกัน โดยในการระบุตัวของปลาฉลามวาฬนั้นจะดูบริเวณตั้งแต่เหงือกคู่สุดท้ายจนถึงครีบอก ปากของปลาฉลามวาฬ อาจกว้างได้ถึง 1.5 เมตร ภายในมีแถวของฟันมากถึง 300 แถว ทำให้มีฟันมากกว่า 3,000 ซี่ และผิวหนังอาจหนาได้ถึง 10 ซม. โดยปกติปลาฉลามเป็นปลาที่รักสงบ ชอบว...
อ่านเพิ่มเติม

“30+ Islands Clean-Up”

รูปภาพ
วันที่ 8–9 มิถุนายน 2568 ประเทศไทยได้จัดกิจกรรม “30+ Islands Clean-Up: So Cool Mission” เนื่องในวันมหาสมุทรโลก (World Ocean Day) เพื่อรวมพลังอาสาสมัคร นักดำน้ำ ชาวบ้าน และหน่วยงานภาครัฐ-เอกชน กว่า 30 เกาะทั่วประเทศร่วมกันเก็บขยะชายฝั่ง ใต้น้ำ และในชุมชน ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่มีการประสานความร่วมมือขนาดใหญ่เช่นนี้ในระดับชาติ โดยมีพื้นที่เข้าร่วม เช่น เกาะช้าง เกาะพีพี เกาะเต่า เกาะสุกร เกาะลันตา เกาะหมาก และเกาะปันหยี กิจกรรมครั้งนี้เน้นการจัดการขยะทะเลอย่างเป็นระบบ โดยแบ่งงานออกเป็นหลายภาคส่วน เช่น การเก็บขยะบริเวณชายหาด การเก็บขยะใต้น้ำโดยทีมดำน้ำมืออาชีพ และการคัดแยกขยะเพื่อศึกษาส่วนประกอบ โดยเฉพาะพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว ซึ่งเป็นหนึ่งในปัญหาใหญ่ของระบบนิเวศทางทะเล นอกจากนี้ ยังมีการสำรวจและเก็บ “อวนผี” ที่หลงเหลืออยู่ใต้ท้องทะเล ซึ่งส่งผลเสียต่อสัตว์น้ำและแนวปะการังโดยตรง ตลอดสองวันของกิจกรรม มีขยะรวมกันมากกว่า 12 ตันถูกเก็บขึ้นจากพื้นที่ทั้งบกและทะเล โดยแบ่งเป็นขยะทั่วไป ขยะรีไซเคิล และขยะอันตราย พร้อมทั้งจัดทำข้อมูลและสถิติที่สามารถนำไปใช้วางแผนจัดการสิ่งแวดล้อมในอนาคต อีกหนึ่งจุดสำ...
อ่านเพิ่มเติม